Η στένωση της μιτροειδούς βαλβίδας είναι μια καρδιακή πάθηση κατά την οποία η μιτροειδής βαλβίδα δεν ανοίγει όσο θα έπρεπε. Παρά το γεγονός ότι δεν έχει καμία άμεση επίδραση στην υγεία, τελικά μπορεί να προκαλέσει αρρυθμίες και, ενδεχομένως, καρδιακή ανεπάρκεια ή άλλες επιπλοκές, όπως εγκεφαλικό επεισόδιο, καρδιακή λοίμωξη (ενδοκαρδίτιδα), πνευμονικό οίδημα, και εμβολικά επεισόδια από θρόμβους σε διάφορα όργανα του σώματος.
Μια κανονική μιτροειδής βαλβίδα έχει δύο πτερύγια (γλωχίνες). Όταν η καρδιά είναι στη φάση της διαστολής, η πίεση του αίματος εξαναγκάζει τα πτερύγια της βαλβίδας να παραμένουν ανοιχτά, και το αίμα ρέει από τον αριστερό κόλπο (ανώτερο θάλαμο) στην αριστερή κοιλία (κατώτερο θάλαμο). Στη φάση της συστολής, τα πτερύγια κλείνουν ερμητικά έτσι ώστε το αίμα να μην διαρρέει προς τα πίσω μέσω της βαλβίδας.
Η στένωση της μιτροειδούς βαλβίδας δημιουργείται όταν τα δύο πτερύγια και οι σχετικές δομές γίνονται άκαμπτες ή εν μέρει συμπτυγμένες μεταξύ τους, με αποτέλεσμα, να στενεύει σταδιακά, περιορίζοντας τη ροή του αίματος προς την αριστερή κοιλία, αυξάνοντας τον όγκο και την πίεση του αίματος στον αριστερό κόλπο, και προκαλώντας το αίμα να παραμένει στους πνεύμονες.
Σχεδόν όλες οι περιπτώσεις της στένωσης μιτροειδούς βαλβίδας έχουν σαν αίτιο τον ρευματικό πυρετό, ο οποίος μπορεί να ακολουθήσει μετά απο βακτηριακή λοίμωξη με στρεπτόκοκκο στο λαιμό και τις αμυγδαλές. Αλλά πολλοί άνθρωποι που έχουν στένωση της μιτροειδούς βαλβίδας δεν έχουν γνώση ότι είχαν ρευματικό πυρετό.
Συμπτώματα
Συνήθως δεν αναπτύσσονται συμπτώματα για διάστημα 10-20 χρόνων και μπορεί να διαρκέσει έως και 40 έτη. Τα πρώιμα συμπτώματα, όπως η δυσκολία στην αναπνοή κατά την άσκηση, είναι συχνά ήπια και είναι δύσκολο να διακριθεί από την κανονική αναπνοή. Τα συμπτώματα μπορεί να μην είναι αισθητά μέχρι τα προχωρημένα στάδια της νόσου.
Στα μεταγενέστερα στάδια, ο αριστερός κόλπος διατείνεται σημαντικά μπορεί να μην είναι σε θέση να προωθεί τον όγκο αίματος που χρειάζεται στην αριστερή κοιλία, οπότε το αίμα συσσωρεύεται στους πνεύμονες (συμφόρηση, καρδιακό άσθμα), προκαλώντας συμπτώματα όπως δυσκολία στην αναπνοή κατά την ηρεμία ή κατά την ήπια έως μέτρια άσκηση, κόπωση, αδυναμία, και αρρυθμίες.
Θεραπεία της στένωσης μιτροειδούς βαλβίδας
Ανάλογα με τα συμπτώματα και τα ευρήματα του υπερήχου θα αποφασιστεί αν θα παρακολουθηθεί απλά η κατάσταση της βαλβίδας ή θα αντιμετωπιστεί άμεσα το πρόβλημα. Αν η στένωση της μιτροειδούς βαλβίδας είναι σταθερή, ή αν δεν υπάρχουν ακόμη συμπτώματα ή είναι ήπια συμπτώματα, ο γιατρός θα παρακολουθεί την πρόοδο της στένωσης και θα προσπαθήσει να αποτρέψει τις τυχόν επιπλοκές στην καρδιά ή τους πνεύμονες.
Εάν υπάρχει σοβαρή στένωση της μιτροειδούς βαλβίδας ή εκτεταμένη βλάβη της καρδιάς που κατά πάσα πιθανότητα θα επιδεινωθεί, η σύγχρονη επεμβατική καρδιολογία την αντιμετωπίζει με πολύ καλά αποτελέσματα, αναλόγως βεβαίως, με τη σοβαρότητα της στένωσης, τα συμπτώματα του ασθενούς και τα ανατομικά χαρακτηριστικά της βαλβίδας.
Η πιο συχνή και αποτελεσματική επεμβατική μέθοδος για τη στένωση της μιτροειδούς βαλβίδας είναι η διαδερμική βαλβιδοπλαστική με μπαλόνι (Percutaneous Mitral Balloon Valvuloplasty). Η μέθοδος αυτή είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική σε ασθενείς που πάσχουν από στένωση λόγω ρευματικού πυρετού και δεν έχουν σοβαρή ασβέστωση της βαλβίδας ή σημαντική συνυπάρχουσα ανεπάρκεια.
Διενεργείται από τον Επεμβατικό καρδιολόγο στο Εργαστήριο Καθετηριασμών. Στον ασθενή εισάγεται ένας λεπτός, εύκαμπτος σωλήνας (καθετήρας) σε μια μεγάλη φλέβα. Ο καθετήρας προωθείται προσεκτικά, υπό συνεχή ακτινοσκοπική καθοδήγηση, μέχρι την καρδιά και τη στενωμένη μιτροειδή βαλβίδα. Στην άκρη του καθετήρα υπάρχει ένα μικρό μπαλόνι. Μόλις το μπαλόνι τοποθετηθεί στο στενωμένο άνοιγμα της βαλβίδας, φουσκώνει και διαχωρίζει τις συγκολλημένες γλωχίνες της βαλβίδας, διευρύνοντας το άνοιγμά της. Αμέσως βελτιώνεται η ροή του αίματος. Ελέγχεται το αποτέλεσμα, το μπαλόνι ξεφουσκώνει και ο καθετήρας αφαιρείται.
Στις περισσότερες των περιπτώσεων γίνεται χειρουργική αντικατάσταση της.
